Russian Seasons
Valentin Serov
Painting and Graphics from the Collection of the State Russian Museum
Русские сезоны
เลออน ซาโมอิลโลวิช บักสต์
ภาพเหมือนของ เซอร์เกย์ พาฟโลวิช ดิยากิเลฟ กับพี่เลี้ยง
ค.ศ. 1906
เซอร์เกย์ พาฟโลวิช ดิยากิเลฟ (ค.ศ. 1872–1929) เป็นบุคคลสำคัญในวงการละครและศิลปะ เป็นผู้จัดพิมพ์และนักวิจารณ์
ผู้สร้างสรรค์และผู้นำแนวคิดของ “ฤดูกาลรัสเซีย” ทั้งหมด เขามิได้เป็นทั้งนักออกแบบท่าเต้น คีตกวี หรือศิลปิน แต่ตามคำยอมรับเป็นเอกฉันท์ของผู้ร่วมสมัย เขามีพรสวรรค์อันหาได้ยาก คือความสามารถในการค้นหาผู้มีพรสวรรค์และหลอมรวมพวกเขาให้เป็นหนึ่งเดียว ร่วมกับเบอนัว เขาได้ก่อตั้งนิตยสาร “โลกแห่งศิลปะ” และต่อมาได้เปิดเส้นทางให้ศิลปะรัสเซียก้าวสู่ยุโรป ตั้งแต่นิทรรศการจิตรกรรมในกรุงปารีสในปี ค.ศ. 1906 และอุปรากรร่วมกับชาลยาปิน ไปจนถึงฤดูกาลบัลเลต์รัสเซียในปี ค.ศ. 1909 ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นคณะ “บัลเลต์รัสเซียของเซอร์เกย์ ดิยากิเลฟ”
คำขวัญของเขา “จงทำให้ข้าประหลาดใจ!” ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของยุคสมัย ดิยากิเลฟเรียกร้องความแปลกใหม่และความกล้าที่จะเสี่ยง และเขาเป็นผู้ดูแลทุกด้านด้วยตนเอง ตั้งแต่การเงินไปจนถึงการคัดเลือกนักแสดง คณะของเขาเป็นพื้นที่ที่รวมดาวเด่นแห่งศิลปะรัสเซียสมัยใหม่ไว้มากมาย ได้แก่ สตราวินสกี โปรโคเฟียฟ โฟคิน นิจินสกี คาร์ซาวินา พัฟโลวา บักสต์ เบอนัว เรริค และกอนชาโรวา รวมถึงบุคคลสำคัญที่สุดในศิลปะยุโรป เช่น ปิกัสโซ มาติส ซาตี ราแวล เดอบุสซี และก็อกโต
ด้วยเหตุนี้ ดิยากิเลฟจึงมิใช่เพียงบุคคลหนึ่งใน “ฤดูกาลรัสเซีย” หากแต่เป็นโครงสร้างหลักของโครงการทั้งหมด ทุกสิ่งที่เกิดขึ้นในโครงการนี้เกิดขึ้นได้เพราะมีเขา ภาพเหมือนโดยบักสต์จึงมิได้นำเสนอเพียงตัวบุคคล หากยังนำเสนอผู้นำของยุคสมัยทางวัฒนธรรมทั้งยุคด้วย
ผู้สร้างสรรค์และผู้นำแนวคิดของ “ฤดูกาลรัสเซีย” ทั้งหมด เขามิได้เป็นทั้งนักออกแบบท่าเต้น คีตกวี หรือศิลปิน แต่ตามคำยอมรับเป็นเอกฉันท์ของผู้ร่วมสมัย เขามีพรสวรรค์อันหาได้ยาก คือความสามารถในการค้นหาผู้มีพรสวรรค์และหลอมรวมพวกเขาให้เป็นหนึ่งเดียว ร่วมกับเบอนัว เขาได้ก่อตั้งนิตยสาร “โลกแห่งศิลปะ” และต่อมาได้เปิดเส้นทางให้ศิลปะรัสเซียก้าวสู่ยุโรป ตั้งแต่นิทรรศการจิตรกรรมในกรุงปารีสในปี ค.ศ. 1906 และอุปรากรร่วมกับชาลยาปิน ไปจนถึงฤดูกาลบัลเลต์รัสเซียในปี ค.ศ. 1909 ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นคณะ “บัลเลต์รัสเซียของเซอร์เกย์ ดิยากิเลฟ”
คำขวัญของเขา “จงทำให้ข้าประหลาดใจ!” ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของยุคสมัย ดิยากิเลฟเรียกร้องความแปลกใหม่และความกล้าที่จะเสี่ยง และเขาเป็นผู้ดูแลทุกด้านด้วยตนเอง ตั้งแต่การเงินไปจนถึงการคัดเลือกนักแสดง คณะของเขาเป็นพื้นที่ที่รวมดาวเด่นแห่งศิลปะรัสเซียสมัยใหม่ไว้มากมาย ได้แก่ สตราวินสกี โปรโคเฟียฟ โฟคิน นิจินสกี คาร์ซาวินา พัฟโลวา บักสต์ เบอนัว เรริค และกอนชาโรวา รวมถึงบุคคลสำคัญที่สุดในศิลปะยุโรป เช่น ปิกัสโซ มาติส ซาตี ราแวล เดอบุสซี และก็อกโต
ด้วยเหตุนี้ ดิยากิเลฟจึงมิใช่เพียงบุคคลหนึ่งใน “ฤดูกาลรัสเซีย” หากแต่เป็นโครงสร้างหลักของโครงการทั้งหมด ทุกสิ่งที่เกิดขึ้นในโครงการนี้เกิดขึ้นได้เพราะมีเขา ภาพเหมือนโดยบักสต์จึงมิได้นำเสนอเพียงตัวบุคคล หากยังนำเสนอผู้นำของยุคสมัยทางวัฒนธรรมทั้งยุคด้วย
Self-Portrait
1883
Paper, charcoal, graphite pencil
33.6×23 cm
This self-portrait was drawn when the artist was a student at the Imperial Academy of Arts in St. Petersburg (1880-1885). It shows Serov's drawing style well — fast and smooth strokes, and a rich range of black and white. This makes the image lively and shows the artist's character.
Бакст Л. С.
Портрет С. П. Дягилева с няней
1906
161×116 см
Холст, масло
Сергей Павлович Дягилев (1872–1929) — театральный и художественный деятель, издатель и критик, создатель и идеолог всех «Русских сезонов». Сам он не был ни хореографом, ни композитором, ни художником, но обладал, по единодушному признанию современников, редким даром: находить таланты и соединять их в единое целое. Вместе с Бенуа он основал журнал «Мир искусства», а затем открывал русскому искусству дорогу в Европу — от выставки живописи в Париже (1906) и оперы с Шаляпиным до Русского балетного сезона 1909 года, выросшего в труппу «Русский балет Сергея Дягилева».
Его девиз «Удиви меня!» стал формулой эпохи: Дягилев требовал новизны и риска — и сам управлял всем, от финансов до кастинга. Через его антрепризу прошли звёзды русского модернизма — Стравинский, Прокофьев, Фокин, Нижинский, Карсавина, Павлова, Бакст, Бенуа, Рерих, Гончарова — и крупнейшие имена европейского искусства: Пикассо, Матисс, Сати, Равель, Дебюсси, Кокто. Поэтому Дягилев — не просто действующее лицо, а сама структура «Русских сезонов»: всё в них случилось потому, что был он. Портрет Бакста представляет не только человека, но и вождя целой культурной эпохи.
Его девиз «Удиви меня!» стал формулой эпохи: Дягилев требовал новизны и риска — и сам управлял всем, от финансов до кастинга. Через его антрепризу прошли звёзды русского модернизма — Стравинский, Прокофьев, Фокин, Нижинский, Карсавина, Павлова, Бакст, Бенуа, Рерих, Гончарова — и крупнейшие имена европейского искусства: Пикассо, Матисс, Сати, Равель, Дебюсси, Кокто. Поэтому Дягилев — не просто действующее лицо, а сама структура «Русских сезонов»: всё в них случилось потому, что был он. Портрет Бакста представляет не только человека, но и вождя целой культурной эпохи.