บัลเลต์เรื่อง "เปตรุชกา" เปิดการแสดงครั้งแรกในปี ค.ศ. 1911 ประพันธ์ดนตรีโดย อีกอร์ สตราวินสกี และออกแบบการแสดงโดย อเล็กซานเดอร์ นีโคลาเยวิช เบอนัว ศิลปินผู้ซึ่งหนึ่งปีก่อนหน้านั้นได้นำเสนอความงดงามอันประณีตแบบแวร์ซายผ่านบัลเลต์เรื่อง "ศาลาแห่งอาร์มิดา" สู่กรุงปารีส ในผลงานเรื่องนี้ เขาหวนกลับไปสู่รากเหง้าของตนเอง ได้แก่ เทศกาลมาสเลนิตซาในเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก โรงมหรสพพื้นบ้าน และงานรื่นเริงบนลานกว้างท่ามกลางอากาศหนาวเย็น นักเชิดหุ่นทำให้หุ่นสามตัวมีชีวิตขึ้นมา ได้แก่ เปตรุชกา นักบัลเลต์หญิง และ อารัป และหุ่นเหล่านี้กลับมีความรู้สึกเช่นเดียวกับมนุษย์

เปตรุชกา คือตัวละครเอก เป็นหุ่นเชิดผู้ทุกข์ทรมานแต่มีจิตวิญญาณของมนุษย์ เครื่องแต่งกายหลวมโคร่ง หมวกสีขาว และถุงมือที่ดูเก้งก้าง ช่วยสร้างภาพลักษณ์อันเรียบง่ายแต่เปี่ยมด้วยความหมาย เบอนัวได้ผสานทั้งความขบขันและความน่าเวทนาไว้ในตัวละครนี้ ผู้คนหัวเราะเยาะ ผลักไส และรังแกเปตรุชกา แต่ผู้ที่เจ็บปวดอย่างแท้จริงกลับเป็นเขาเอง เปตรุชกาหลงรักนักบัลเลต์หญิง ต้องเผชิญกับความทุกข์ และจบชีวิตลง ทว่าในตอนท้ายของเรื่องกลับเกิดเหตุการณ์อันน่าพิศวง เมื่อนักเชิดหุ่นแสดงให้ฝูงชนเห็นหุ่นไร้ชีวิต ขณะที่เหนือโรงมหรสพกลับปรากฏเปตรุชกาที่ยังมีชีวิตอยู่ เขาเป็นเพียงของเล่น... หรือแท้จริงแล้วมีชีวิตกันแน่ การแสดงเรื่องนี้ปล่อยให้คำถามนั้นไร้คำตอบ

Балет «Петрушка» впервые показали в 1911 году. Музыку написал Игорь Стравинский, оформил спектакль Александр Бенуа — тот самый художник, что годом раньше привёз в Париж версальское изящество «Павильона Армиды». Здесь он обратился к родному: к петербургской Масленице, балаганам, гулянью на морозной площади. Кукольник оживляет трёх кукол — Петрушку, Балерину и Арапа, — и у них оказываются человеческие чувства.

Петрушка — главный герой, страдающая кукла с человеческой душой. Мешковатый костюм, белый колпак, нелепые рукавицы. В этой неуклюжей фигуре Бенуа соединил смешное и трогательное: над Петрушкой смеются, его толкают и обижают, но именно ему больно по-настоящему. Петрушка любит Балерину, страдает и погибает. Но в самом конце происходит странное: кукольник показывает толпе безжизненную куклу, а над балаганом вдруг появляется живой Петрушка. Был он только игрушкой — или всё-таки живым? Спектакль оставляет этот вопрос открытым.