Valentin Serov
Peinture et graphisme dans la collection du Musée national russe
Valentin Serov
Painting and Graphics from the Collection of the State Russian Museum
Валентин Серов
Живопись и графика в собрании Государственного Русского музея
นีโคไล คอนสตันติโนวิช เรริค
จุมพิตแด่ผืนดิน
ภาพร่างฉากประกอบองก์ที่ 1 ของบัลเลต์เรื่อง "พิธีกรรมแห่งฤดูใบไม้ผลิ"
ค.ศ. 1912
บัลเลต์เรื่อง "พิธีกรรมแห่งฤดูใบไม้ผลิ" เปิดการแสดงครั้งแรกที่กรุงปารีส เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม ค.ศ. 1913 ประพันธ์ดนตรีโดย อีกอร์ สตราวินสกี และออกแบบการแสดงโดย นีโคไล คอนสตันติโนวิช เรริค ซึ่งเป็นผู้ร่วมสร้างสรรค์แนวคิดของผลงานด้วย ชื่อรองของบัลเลต์เรื่องนี้คือ "ภาพแห่งรัสเซียยุคเพแกน" นี่คือแนวคิดที่กล้าหาญที่สุดของ “ฤดูกาลรัสเซีย” ไม่ใช่นิทานหรือเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ หากแต่เป็นพิธีกรรมในจินตนาการของชาวสลาฟโบราณ ชนเผ่าต้อนรับฤดูใบไม้ผลิ และพิธีกรรมจบลงด้วยการบูชายัญ เด็กสาวผู้ได้รับเลือกเต้นรำจนหมดแรงและเสียชีวิต เพื่อปลุกผืนดินให้ตื่นขึ้นสู่ชีวิตใหม่
องก์แรกมีชื่อว่า "จุมพิตแด่ผืนดิน" ในภาพร่างนี้ไม่มีผู้คน มีเพียงธรรมชาติ ได้แก่ ต้นโอ๊กเก่าแก่สูงใหญ่ ทะเลสาบสีฟ้า เนินเขาที่ปกคลุมด้วยต้นเบิร์ช และท้องฟ้าสว่างใส เป็นความงามอันสงบ แทบจะงดงามราวภาพฝันของผืนดิน ซึ่งกลายเป็นฉากหลังของพิธีกรรมอันโหดร้าย นี่คือหัวใจของแนวคิดทั้งหมด คือภูมิทัศน์อันสงบและดนตรีอันน่าวิตกที่โต้ตอบกัน
การออกแบบท่าเต้นเป็นผลงานของ วัซลัฟ นิจินสกี แทนที่จะใช้การเคลื่อนไหวแบบคลาสสิกที่นุ่มนวล เขาออกแบบท่วงท่าที่ฉับพลัน เป็นเหลี่ยมมุม และหนักแน่น ราวกับร่างกายถูกกดแนบลงสู่พื้นดิน สำหรับผู้ชมในเวลานั้น สิ่งนี้แปลกใหม่เกินกว่าจะคุ้นเคย
ความแปลกใหม่นี้เองที่ก่อให้เกิดเรื่องอื้อฉาวในรอบปฐมทัศน์ ดนตรีอันแหลมคมของสตราวินสกีและการเต้นที่หนักแน่น “ไม่งดงาม” ทำให้ผู้ชมไม่พอใจ พวกเขาส่งเสียงดังจนเหล่านักเต้นแทบไม่ได้ยินเสียงวงออร์เคสตรา หลายคนรู้สึกว่าสิ่งที่ปรากฏบนเวทีนั้นดิบเถื่อนและไม่น่ามอง แต่ “ความไม่น่ามอง” นั้นเองคือศิลปะแบบใหม่ การเปิดการแสดงที่เคยอื้อฉาว ได้กลายเป็นผลงานคลาสสิกแห่งยุคใหม่อย่างรวดเร็ว "พิธีกรรมแห่งฤดูใบไม้ผลิ" ได้รับการจัดแสดงทั่วโลก และคณะของ เซอร์เกย์ พาฟโลวิช ดิยากิเลฟ จากที่เคยเป็นเพียง “แขกจากรัสเซีย” ก็กลายเป็นหนึ่งในคณะที่ทรงอิทธิพลที่สุดในวงการศิลปะแห่งยุคสมัยของตน
องก์แรกมีชื่อว่า "จุมพิตแด่ผืนดิน" ในภาพร่างนี้ไม่มีผู้คน มีเพียงธรรมชาติ ได้แก่ ต้นโอ๊กเก่าแก่สูงใหญ่ ทะเลสาบสีฟ้า เนินเขาที่ปกคลุมด้วยต้นเบิร์ช และท้องฟ้าสว่างใส เป็นความงามอันสงบ แทบจะงดงามราวภาพฝันของผืนดิน ซึ่งกลายเป็นฉากหลังของพิธีกรรมอันโหดร้าย นี่คือหัวใจของแนวคิดทั้งหมด คือภูมิทัศน์อันสงบและดนตรีอันน่าวิตกที่โต้ตอบกัน
การออกแบบท่าเต้นเป็นผลงานของ วัซลัฟ นิจินสกี แทนที่จะใช้การเคลื่อนไหวแบบคลาสสิกที่นุ่มนวล เขาออกแบบท่วงท่าที่ฉับพลัน เป็นเหลี่ยมมุม และหนักแน่น ราวกับร่างกายถูกกดแนบลงสู่พื้นดิน สำหรับผู้ชมในเวลานั้น สิ่งนี้แปลกใหม่เกินกว่าจะคุ้นเคย
ความแปลกใหม่นี้เองที่ก่อให้เกิดเรื่องอื้อฉาวในรอบปฐมทัศน์ ดนตรีอันแหลมคมของสตราวินสกีและการเต้นที่หนักแน่น “ไม่งดงาม” ทำให้ผู้ชมไม่พอใจ พวกเขาส่งเสียงดังจนเหล่านักเต้นแทบไม่ได้ยินเสียงวงออร์เคสตรา หลายคนรู้สึกว่าสิ่งที่ปรากฏบนเวทีนั้นดิบเถื่อนและไม่น่ามอง แต่ “ความไม่น่ามอง” นั้นเองคือศิลปะแบบใหม่ การเปิดการแสดงที่เคยอื้อฉาว ได้กลายเป็นผลงานคลาสสิกแห่งยุคใหม่อย่างรวดเร็ว "พิธีกรรมแห่งฤดูใบไม้ผลิ" ได้รับการจัดแสดงทั่วโลก และคณะของ เซอร์เกย์ พาฟโลวิช ดิยากิเลฟ จากที่เคยเป็นเพียง “แขกจากรัสเซีย” ก็กลายเป็นหนึ่งในคณะที่ทรงอิทธิพลที่สุดในวงการศิลปะแห่งยุคสมัยของตน
Self-Portrait
1883
Paper, charcoal, graphite pencil
33.6×23 cm
This self-portrait was drawn when the artist was a student at the Imperial Academy of Arts in St. Petersburg (1880-1885). It shows Serov's drawing style well — fast and smooth strokes, and a rich range of black and white. This makes the image lively and shows the artist's character.
Рерих Н.К.
Поцелуй Земле. Эскиз декорации I действия балета «Весна священная»
1912
62×94 см
Картон, темпера
«Весну священную» впервые показали в Париже 29 мая 1913 года. Музыку написал Игорь Стравинский, оформил спектакль Николай Рерих — он же был соавтором замысла. Подзаголовок балета — «Картины языческой Руси». Это был самый смелый замысел Сезонов: не сказка и не история, а воображаемый обряд древних славян. Племя встречает весну, и обряд завершается жертвой — девушка-избранница танцует до изнеможения и смерти, чтобы земля проснулась к новой жизни.
Первое действие называется «Поцелуй Земле». На эскизе нет людей — только природа: могучий старый дуб, синее озеро, берёзовые склоны, светлое небо. Тихая, почти идиллическая красота земли, на фоне которой совершается жестокий обряд. В этом весь замысел: спокойный пейзаж и тревожная музыка спорят друг с другом.
Танец поставил Вацлав Нижинский. Вместо плавных классических движений он придумал резкие, угловатые, тяжёлые позы — тело словно вдавлено в землю. Для публики это было слишком непривычно.
Именно эта непривычность и вызвала скандал на премьере. Колючая музыка Стравинского и тяжёлый, «некрасивый» танец возмутили зрителей: они шумели так, что танцовщики едва слышали оркестр. Многим казалось, что со сцены показывают что-то дикое и безобразное. Но именно это «безобразие» и было новым искусством. Скандальная премьера быстро превратилась в признанную классику нового времени. «Весну» ставили по всему миру, и труппа Дягилева из «гостей из России» стала одной из самых влиятельных в искусстве своей эпохи.
Первое действие называется «Поцелуй Земле». На эскизе нет людей — только природа: могучий старый дуб, синее озеро, берёзовые склоны, светлое небо. Тихая, почти идиллическая красота земли, на фоне которой совершается жестокий обряд. В этом весь замысел: спокойный пейзаж и тревожная музыка спорят друг с другом.
Танец поставил Вацлав Нижинский. Вместо плавных классических движений он придумал резкие, угловатые, тяжёлые позы — тело словно вдавлено в землю. Для публики это было слишком непривычно.
Именно эта непривычность и вызвала скандал на премьере. Колючая музыка Стравинского и тяжёлый, «некрасивый» танец возмутили зрителей: они шумели так, что танцовщики едва слышали оркестр. Многим казалось, что со сцены показывают что-то дикое и безобразное. Но именно это «безобразие» и было новым искусством. Скандальная премьера быстро превратилась в признанную классику нового времени. «Весну» ставили по всему миру, и труппа Дягилева из «гостей из России» стала одной из самых влиятельных в искусстве своей эпохи.