Valentin Serov
Peinture et graphisme dans la collection du Musée national russe
Valentin Serov
Painting and Graphics from the Collection of the State Russian Museum
Валентин Серов
Живопись и графика в собрании Государственного Русского музея

เลฟ ซาโมอิลโลวิช บักสต์

ภาพร่างเครื่องแต่งกายแบบอัสซีเรีย–อียิปต์สำหรับ ทามารา คาร์ซาวินา

ค.ศ. 1907

เลฟ ซาโมอิลโลวิช บักสต์ สร้างสรรค์ภาพร่างเครื่องแต่งกายชิ้นนี้ขึ้นในปี ค.ศ. 1907 ก่อนการจัด “ฤดูกาลรัสเซีย” ครั้งแรก จึงนับเป็นผลงานที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง เพราะสะท้อนจุดกำเนิดของความหลงใหลในศิลปะตะวันออก ซึ่งต่อมากลายเป็นหนึ่งในเอกลักษณ์สำคัญของ “ฤดูกาลรัสเซีย” แม้จะเป็นช่วงเวลาก่อนที่เขาจะประสบความสำเร็จในกรุงปารีส บักสต์ก็ได้ใช้แนวทางศิลปะเดียวกับที่ภายหลังสร้างความประทับใจแก่ยุโรป ไม่ว่าจะเป็นการใช้สีสันสดใสผสานสีทอง ลวดลายตะวันออกอันละเอียดวิจิตร และการจัดวางท่วงท่าของนักเต้นอย่างสง่างามและเคร่งขรึม ราวกับกำลังประกอบพิธีกรรมโบราณ เครื่องแต่งกายนี้ได้รับการขนานนามว่า “แบบอัสซีเรีย–อียิปต์” เนื่องจากในยุคนั้น ยุโรปกำลังหลงใหลในอารยธรรมโบราณแห่งโลกตะวันออก ไม่ว่าจะเป็นอียิปต์ อัสซีเรีย และโลกแห่งพระคัมภีร์ การค้นพบทางโบราณคดีได้ปลุกความสนใจต่ออารยธรรมอันไกลโพ้นเหล่านี้ และบักสต์ได้นำแรงบันดาลใจดังกล่าวมาตีความใหม่สำหรับโลกแห่งการละครของเขา

เครื่องแต่งกายชิ้นนี้สร้างขึ้นสำหรับ ทามารา คาร์ซาวินา ซึ่งในอีกสองปีต่อมาได้ก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในนักบัลเลต์ดาวเด่นของคณะการแสดงของ เซอร์เกย์ พาฟโลวิช ดิยากิเลฟ
ภาพร่างชิ้นนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะแสดงให้เห็นว่า บักสต์ได้ก้าวเข้าสู่การร่วมงานกับดิยากิเลฟพร้อมด้วยภาษาทางศิลปะที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ความหลงใหลในศิลปะแบบตะวันออกของเขาได้ก่อตัวขึ้นตั้งแต่ช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ณ นครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ดังนั้น ความสำเร็จในกรุงปารีสเมื่อปี ค.ศ. 1909 จึงมิใช่ปาฏิหาริย์ที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน หากเป็นการนำเสนอภาษาทางศิลปะที่สั่งสมมาอย่างสมบูรณ์ต่อผู้ชมชาวยุโรปผู้เปี่ยมด้วยรสนิยมทางศิลปะ

Self-Portrait

1883

Paper, charcoal, graphite pencil

33.6×23 cm

This self-portrait was drawn when the artist was a student at the Imperial Academy of Arts in St. Petersburg (1880-1885). It shows Serov's drawing style well — fast and smooth strokes, and a rich range of black and white. This makes the image lively and shows the artist's character.

Бакст Л. С.

Эскиз ассиро-египетского костюма для Тамары Карсавиной

1907

30,8×23,3 см

Бумага, тушь, акварель, золото, графитный карандаш

Этот костюм Лев Бакст нарисовал в 1907 году — ещё до первого Русского сезона. В этом его ценность: перед нами исток того увлечения Востоком, которое скоро станет одной из ярких черт Русских сезонов. Уже здесь, до парижской славы, Бакст работает теми же средствами, какими позже поразит Европу: яркий цвет с золотом, плотный восточный орнамент, фигура танцовщицы, выстроенная строго и торжественно, как в древнем обряде. Костюм назван «ассиро-египетским»: в то время Европа увлекалась древними культурами Востока — Египтом, Ассирией, библейским миром. Археологические находки пробудили интерес к этим далёким эпохам, а Бакст переосмысливал их для своего театрального мира.

Костюм сделан для молодой Тамары Карсавиной. Через два года она станет одной из главных звёзд балета Дягилева.Этот лист важен: Бакст пришёл к Дягилеву со сложившимся художественным почерком. Его любовь к восточному стилю сформировалась еще в Петербурге 1900-х годов. Поэтому парижский успех 1909 года был не внезапным чудом, а выходом уже готового языка к искушенной европейской публике.